
Waar in Nederland niet meer over gesproken wordt, Foto’s: Kamp Amersfoort, Andere Tijden, bewerking: Mirjam©Foto
Geschiedenis
Op 22 juni 1941 lanceerden de nazi’s Operatie Barbarossa, die aanvankelijk voor hen goed verliep. Ze vochten zich een weg vanuit Polen via Wit-Rusland en Oekraïne naar Rusland en namen ongeveer vijf miljoen krijgsgevangenen gevangen, zowel soldaten als burgers.
Velen, met name jonge vrouwen en meisjes, werden ingezet als arbeiders, of liever gezegd als slaven, in Duitse oorlogsfabrieken. De soldaten, van wie sommigen direct werden vermoord, vooral als ze commissarissen in het Rode Leger waren – door de Duitsers bestempeld als bolsjewistische Russische Joden – werden naar Duitsland gedeporteerd en kwamen terecht in het Ruhrgebied, onder andere in de kampen Stalag VI A in Hemer en Stalag VI K in Stukenbrock.
“Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden talloze commissarissen van het Rode Leger vermoord, voornamelijk door de nazi’s tijdens Operatie Barbarossa (1941), maar ook door interne zuiveringen in de jaren 30 vanwege corruptie. Dit verzwakte het leger in 1941, maar uiteindelijk herstelde het Rode Leger zich en behaalde het de overwinning.“
De omstandigheden waren onmenselijk, zoals in alle door de nazi’s opgerichte kampen; iedereen die niet kon werken, werd vermoord. Volgens de nazi-ideologie werden Slavische krijgsgevangenen als minderwaardig beschouwd en vrijwel gelijkgesteld aan Joden en Roma, wat hun situatie nog verergerde.
Operatie “Zitadelle”, gericht op het binnendringen en bezetten van Rusland, zette zo’n 2700 pantservoertuigen en stormkanonnen in, samen met meer dan 2000 vliegtuigen. Hitler en zijn generaals stelden de operatie herhaaldelijk uit, waardoor de goed geïnformeerde Sovjets hun reserves konden mobiliseren (ongeveer 3400 tanks en meer dan 2000 vliegtuigen), het gebied tot meer dan 100 kilometer diep konden versterken en hun antitankbarrières konden uitbreiden.
“Operatie Zitadelle was een grootschalig Duits offensief tijdens de Tweede Wereldoorlog, uitgevoerd in juli 1943, dat leidde tot de Slag om Koersk. Het was de laatste grote Duitse poging om het strategische initiatief aan het Oostfront te heroveren.”
Déjà vu met Koersk
Koersk vormde dus een bedreiging en tegelijkertijd een uitdaging voor het centrale front van Duitsland en bracht de flanken en de achterhoede van het Duitse leger in gevaar. Door te proberen Koersk te veroveren, kon de Wehrmacht twee vliegen in één klap slaan: een opmars naar Moskou afdwingen en een belangrijke psychologische overwinning behalen. Hitler kon dit succes ook gebruiken om zijn bondgenoten gerust te stellen en andere landen over te halen zich bij de Asmogendheden aan te sluiten.
Toen de Duitsers uiteindelijk op 5 juli 1943 hun aanval lanceerden, stuitten ze op felle weerstand. De Sovjets brachten Hitler zulke zware verliezen toe dat hij de operatie op 13 juli moest staken. Hierdoor kon het Rode Leger terrein winnen en de steden Orel, Belgorod en later Charkov heroveren. De zuidelijke flank van het Duitse front raakte verlamd.
De tweede slag om Koersk, ditmaal in 2024, eenentachtig jaar later, was idealiter het jaar 2023 gekozen door de Oekraïners en hun westerse bondgenoten – Europa en de VS – verwijzend naar de nazi-invasie van 5 juli 1943, vond toch een jaar later in 2024 plaats. Het was een grootschalige Oekraïense militaire inval, gesteund door bondgenoten, de NAVO en de VS, vond plaats in de Russische oblast Koersk, de aanval begon op 6 augustus 2024. Het was de eerste keer sinds de Tweede Wereldoorlog dat een buitenlands leger delen van Rusland bezette.
Russisch tegenoffensief en Oekraïense terugtrekking (2025): In de loop van begin 2025 voerde Rusland de tegenaanvallen op met naar schatting 70.000 tot 78.000 troepen. Op 12 maart 2025 heroverden de Russische troepen met succes Soedzja en het grootste deel van het bezette gebied, wat leidde tot een algemene Oekraïense terugtrekking.

Hoewel de geschiedschrijving dit niet weerspiegelt, is het overduidelijk dat de gevechten aan het Oostfront in wezen de beslising voor de Tweede Wereldoorlog waren. Duitsland verloor vanaf 22 juni 1941, de dag dat de Wehrmacht Sovjetgrondgebied binnentrok, er woedde daar een strijd die alle andere fronten in omvang en intensiteit overtrof. In Stalingrad, het huidige Volgograd, stortte het Duitse leger helemaal in en waren de gevechten in principe voorbij – natuurlijk niet voor Nederland, dat nog steeds door de Duitsers bezet was en waar het concentratiekamp Amersfoort zich bevond. Hitler verloor de Tweede Wereldoorlog al in de zomer van 1941 – Wynia’s Week
Kamp Amersfoort
Van de ruim vijf miljoen Russische krijgsgevangenen die in 1941 tijdens Operatie Barbarossa werden weggevoerd, overleefde minder dan de helft. Veel Sovjetsoldaten (Rode Leger) die in de buurt van Amersfoort begraven liggen, verbleven in kamp Amersfoort tot laatste dagen van de oorlog. Velen stierven aan ziekten vlak voor of in de weken na de bevrijding. Maar de laatste 101 overlevenden van kamp Amersfoort, de Russen die in werkelijkheid Oezbeken waren, werden geëxecuteerd op de Leusderhei.

Op de oorlogsbegraafplaats van Leusden liggen in totaal 865 oorlogsslachtoffers uit de voormalige Sovjet-Unie begraven. Het tragische aan dit verhaal is dat de identiteit van veel van de Russische (Sovjet) soldaten en dwangarbeiders onbekend is. Journalist Remco Reiding, gaf hen de laatste eer en was mede-oprichter in 2010 van de oorlogsbegraafplaats in Leusden – een grove nalatigheid van de Nederlandse overheid -. Video: De 101 Russen van Kamp Amersfoort – Andere Tijden
Veel gesneuvelde Russische soldaten, waaronder dus de talloze krijgsgevangenen gemaakt in 1941 tijdens operatie Barbarossa, werden aanvankelijk begraven in Margraten, Limburg, naast de Amerikanen die samen met de andere geallieerden Nederland hadden bevrijd. Maar direct na de bevrijding van Nederland in mei 1945 ging de Tweede Wereldoorlog over in de zogenaamde Koude Oorlog.
“Margraten is een dorp in het zuiden van Nederland (provincie Limburg) dat bekend staat om de Amerikaanse begraafplaats en het monument, de laatste rustplaats van meer dan 8.000 Amerikaanse soldaten uit de Tweede Wereldoorlog.” De Russen werden in 1945-1947 verwijderd, Amerika wilde ze niet in Margraten. Zelfs na de dood was er nog oorlog om een begraafplaats!”
De Amerikanen wilden dus geen Russen in Margraten, en die wens is tot op de dag van vandaag onveranderd gebleven. Tot op de dag van vandaag domineert Amerika Europa, of beter gezegd, domineert en chanteert het Nederland (en Europa) met de Tweede Wereldoorlog: “Als wij er niet waren geweest, zouden jullie onder het fascisme leven“—alweer een déjà vu met het heden, nu Amerika zelf een soort MAGA-fascistisch land is geworden, en een bedreiging vormt voor Nederland en veel landen in de wereld; denk maar aan de waanzin in Groenland, Venezuela, Gaza en alle regime-changes en bedreigingen.
De Russen werden daarom opgegraven en twee jaar na de bevrijding in 1945 overgebracht naar wat nu de Russische oorlogsbegraafplaats in Leusden heet, op de Leusderhei-heide bij Kamp Amersfoort. De laatste 101 Russen uit Kamp Amersfoort liggen er ook begraven. Andere Tijden zond er in 2017 (zie video hierboven) een programma over uit, dat inmiddels vergeten is voor het grote publiek omdat de door de Nederlandse politiek aangewakkerde haat tegende Russen weer is opgelaaid.
Mensen in Europa vragen me vaak wat de zogenaamde “Russische ziel” is. Persoonlijk denk ik dat een groot deel van de Russische ziel bestaat uit het lijden van het volk, met name de 26 miljoen doden in de Tweede Wereldoorlog, en misschien ook uit hun verlangen om te voorkomen dat zoiets zich herhaalt. De Sovjet- en Tweede Wereldoorlog-monumenten die overal in Rusland te vinden zijn, zijn een uiting van deze gevoelens.
Er is ook een wantrouwen jegens het Westen, dat helaas werkelijkheid is geworden. Opnieuw zijn de Russen, of misschien zelfs nog steeds, het doelwit van minachting en anti-Russische xenofobie. Wat zou het fantastisch zijn als Europa een blok met Rusland zou kunnen vormen; dat zou veel van de huidige Amerikaanse oorlogen en regimeveranderingen hebben voorkomen en economisch een sterk blok zou kunnen zijn, maar in 2026 lijkt dat een utopie.
In deze barre tijden, waarin kunstmatige intelligentie (AI) de geschiedenis zal herschrijven, is het essentieel om deze kennis levend te houden, want mensen zonder begrip van hun verleden, afkomst, geschiedenis en cultuur zijn als een boom zonder wortels.

Deze site is vrij van kunstmatige intelligentie en de artikelen worden geschreven door een echt persoon.
Sonja van den Ende Redacteur van Devend.online – Geopolitical news about Russia, the Donbass and the Middle-East TELEGRAM: https://t.me/devendonline en Freesuriyah.eu Sonja is een onafhankelijke journaliste uit Nederland die onder meer heeft geschreven over Syrië, het Midden-Oosten en Rusland. Ze schrijft voor verschillende nieuws sites, kranten en studeerde onder andere studies journalistiek en Engels (BA) een studie in Global Media, War and Technology! Gevestigd in Moskou, Rusland.

Als je een donatie wilt doen neem dan contact op met: sonjavandenende@gmail.com. Bedankt!
Als de site in de EU geblokkeerd is/wordt, gebruik een VPN
Sonja van den Ende — Strategic Culture
X: (1) sonja van den ende (@SonjaEnde) / X
![]()